Inicjacja alkoholowa wśród młodzieży

Wstęp * Cel pracy * Metody i materiał * Wyniki badań i omówienie * Wnioski * Piśmiennictwo * Ankieta

Wstęp

Alkoholizm jest tradycyjnie od lat największym nałogiem w Polsce. Według statystyk 5 mln Polaków nadużywa alkoholu, w tym 2 mln to osoby uzależnione. Statystyczny mieszkaniec naszego kraju wypija ok. 11 litrów czystego - 100% spirytusu rocznie.

Większość ludzi pije alkohol na skutek panującego obyczaju. Od dziecka oswajani jesteśmy z alkoholem. Obchody ważnych wydarzeń w życiu rodzinnym oraz imprezy towarzyskie połączone są ze spożywaniem alkoholu. Dla wielu ludzi picie alkoholu staje się przyjemnością, z której nie potrafią zrezygnować. Picie alkoholu nie jest samo w sobie zagrożeniem. Niebezpieczeństwo pojawia się wtedy, gdy ludzie zaczynają pić w młodym wieku oraz zbyt dużo i zbyt często.

Cel pracy

Niniejsza praca ma za cel zbadanie wieku pierwszego kontaktu z alkoholem oraz poznanie czynników mających największy wpływ na picie alkoholu przez młodzież.

Metody i materiał

W pracy obrano anonimową ankietę jako technikę zbierania informacji (załącznik nr A). Badania zostały przeprowadzone w październiku 1995 roku w Zespole Szkół Nr 3 w Lublinie. Badaniami objętych zostało 100 uczniów w wieku 15-23 lata. W grupie znalazło się 72 dziewczyny i 28 chłopców. Średnia wieku wyniosła 18 lat.

Dane uzyskane z ankiety zostały zakodowane i wprowadzone do komputerowej bazy danych, a następnie zostały przeanalizowane przy użyciu programu Microsoft Excel v.5.0. Analiza komputerowa pozwoliła na wszechstronne przeanalizowanie wyników i wykrycie wielu współzależności w danych.

Wyniki badań i omówienie

Na pytanie dotyczące wieku pierwszego świadomego wypicia alkoholu uzyskano odpowiedzi zebrane w Tabeli I. Jak widać, inicjacja alkoholowa ma miejsce w wieku 11-18 lat. Zdecydowana większość chłopców (78,6%) miała inicjację w wieku 11-15 lat.

Tabela I. Wiek pierwszego świadomego wypicia alkoholu.

Na pytanie dotyczące częstotliwości spożywania alkoholu uzyskano odpowiedzi zebrane w Tabeli II. Blisko połowa młodzieży stwierdza, że pije alkohol co najwyżej raz w miesiącu. Do spożywania alkoholu 2-4 razy w miesiącu przyznało się 30% młodzieży (w grupie tej znalazło się więcej dziewcząt). Aż 6% młodzieży pije częściej niż 4 razy w miesiącu. W grupie tej prym wiodą chłopcy (2,5 razy więcej niż dziewczęta).

Tabela II. Częstotliwość spożywania napojów alkoholowych.

Na pytanie dotyczące rodzaju spożywanego alkoholu uzyskano odpowiedzi zebrane w Tabeli III. Do napojów alkoholowych najbardziej preferowanych przez młodzież należy piwo - spożywa go 65,3% dziewcząt i aż 78,6% chłopców. O połowę mniej popularne jest wino i jest ono częściej spożywane przez dziewczęta. Wódkę spożywa już jedynie 13% młodzieży.

Tabela III. Najczęściej spożywane alkohole przez młodzież.

Na pytanie dotyczące ilości jednorazowo spożywanego alkoholu uzyskano odpowiedzi zebrane w Tabeli IV. W celu wprowadzenia jednolitej miary dla różnych rodzajów alkoholu zastosowano umowne porcje standardowe alkoholu, gdzie 1 porcja standardowa = 200 ml piwa = 100 ml wina = 25 ml wódki.

Z danych wynika, że zdecydowanie więcej alkoholu piją chłopcy. 91,6% dziewcząt zadawala się wypiciem co najwyżej 3 porcji (44,4% jednej!) alkoholu. Wśród chłopców 28,5% wypija co najmniej 4 porcje jednorazowo (7,1% więcej niż 6 porcji!). Blisko połowa młodzieży wypija jednorazowo 2-3 porcje standardowe.

Tabela IV. Ilość standardowych porcji alkoholu wypijanych jednorazowo.

Na pytanie dotyczące przyczyn picia alkoholu uzyskano odpowiedzi zebrane w Tabeli V. Jako główną przyczynę picia 69% młodzieży wymienia picie dla towarzystwa. Inne przyczyny mają znacznie mniejsze (łącznie 31%) znaczenie dla picia.

Tabela V. Przyczyny picia alkoholu.

Na pytanie dotyczące sytuacji, w których młodzieży najtrudniej jest odmówić wypicia alkoholu uzyskano odpowiedzi zebrane w Tabeli VI. Większość młodzieży (49%) uważa, że zawsze jest w stanie odmówić wypicia alkoholu. Za dwie najbardziej niezręczne do odmówienia sytuacje młodzież wymienia namawianie przez znajomych (21%) oraz urodziny, imieniny i inne okoliczności (24%).

Tabela VI. Sytuacje, w których młodzieży najtrudniej jest odmówić wypicia alkoholu.

Wnioski

Wyniki badań potwierdzają rozmiar problemu wczesnej inicjacji alkoholowej wśród młodzieży. Analiza danych dostarczyła kilku następujących wniosków:

1. Większość inicjacji alkoholowych ma miejsce w wieku 11-15 lat, czyli podczas nauki w szkole podstawowej.
2. Do szkół średnich trafia już 54% młodzieży która pije lub piła alkohol.
3. Problem picia alkoholu jest większy wśród chłopców. Piją oni częściej oraz więcej.
4. Do głównych przyczyn picia alkoholu należy przebywanie w pijącym towarzystwie.
5. Młodzież w zdecydowanej większości woli pić niskoprocentowe napoje alkoholowe (piwo i wino).

Piśmiennictwo

1. Falewicz J. K.: ABC problemów alkoholowych, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, W-wa 1993
2. Mellibruda J.: Nałogowa osobowość naszych czasów, Remedium, 02.1994, s.2
3. Mellibruda J.: Tajemnice ETOH, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, W-wa 1993
4. Sierosławski J.: Spirala problemów alkoholowych, Remedium, 09.1994, s.28
5. Wojciechowska A.: Dzieci i alkohol, Problemy alkoholizmu, nr 10, 10.1995, s.3
6. Woronowicz B. T.: Alkoholizm jako choroba, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, W-wa 1994

Ankieta

 W poniższych pytaniach wybierz najwłaściwszą odpowiedź (x ). Uzupełnij miejsca wykropkowane. 

1. Twoja płeć:

_ mężczyzna _ kobieta

Wiek: ............. lat

2. Jak często pijesz napoje zawierające alkohol:

_ nigdy _ raz w miesiącu lub rzadziej _ 2-4 razy w miesiącu _ częściej

3. Do najczęściej spożywanych przez Ciebie napojów alkoholowych należą:

_ piwo _ wino _ wódka    _ inne (np. drinki)

4. Jeżeli pijesz, to ile standardowych porcji alkoholu wypijasz jednorazowo?
(jedna porcja standardowa = 200 ml piwa = 100 ml wina = 25 ml wódki)

_ 0-1 _ 2-3 _ 4-6 _ więcej

5. W jakim wieku po raz pierwszy świadomie wypiłeś/łaś alkohol?

_ < 10 lat    _ 11-15 lat _ 16-18 lat _ > 18 lat

6. Jeżeli pijesz, to pijesz:

_ z ciekawości _ z potrzeby _ dla towarzystwa _ ......................

7. Wymień sytuacje, w których najtrudniej Ci odmówić wypicia alkoholu:

..............................................................................................................

Dorota Wojtowicz dorotka@post.pl http://www.zdrowie.w.pl

Ostatnia aktualizacja: 27.10.1998